String ⸱ Corda
In the Greek and Roman imagination, the string (made of different materials and used for various purposes) is related to three main contexts: music (‘string’ or ‘note’), sexuality (‘penis’) and death (‘noose’ for hanging).
Fatta di diversi materiali e impiegata per vari usi, la corda si lega nell’immaginario greco e romano a tre contesti principali: quello musicale (‘corda’ o ‘nota’), quello osceno-sessuale (‘nervo’, ‘membro maschile’) e quello della morte (‘laccio’ per l’impiccagione)
[nov. 2021]Auctores
A
corda = salsiccia (membro virile)
corde = sausage (virile member)
Pherecr. fr. 155,1-5, 12-23 K.-A.:
(Musica) ἐμοὶ γὰρ ἦρξε τῶν κακῶν Μελανιππίδης
ἐν τοῖσι πρώτοις, ὃς λαβὼν ἀνῆκέ με,
χαλαρωτέραν τ᾽ ἐποίησε χορδαῖς δώδεκα.
ἀλλ᾽ οὖν ὅμως οὗτος μὲν ἦν ἀποχρῶν ἀνὴρ
ἔμοιγε πρὸς τὰ νῦν κακά.
…
Φρύνις δ᾽ ἴδιον στρόβιλον ἐμβαλὼν τινά,
κάμπτων με καὶ στρέφων ὅλην διέφθορεν,
ἐν πέντε χορδαῖς δώδεχ᾽ ἁρμονίας ἔχων.
ἀλλ᾽ οὖν ἔμοι γε χοὗτος ἦν ἀποχρῶν ἀνήρ,
εἰ γάρ τι κἀξήμαρτεν αὖθις ἀνέλαβεν.
ὁ δὲ Τιμόθεός μ᾽, ὦ φιλτάτη, κατορώρυχεν,
καὶ διακέκναικ᾽ αἴσχιστα. (Giustizia) ποῖος οὑτοσὶ
Τιμόθεος; (Μus.) Μιλήσιός τις Πυρρίας
κακά μοι παρέσχεν· οὗτος ἅπαντας οὓς λέγω
παρελήλυθ᾽ ἄγων ἐκτραπέλους μυρμηκίας.
κἂν ἐντύχῃ πού μοι βαδιζούσῃ μόνῃ,
ἀπέλυσε κἀνέλυσε χορδαῖς δώδεκα.
Aristoph.
Aristofane (450-385 ca. a.C.) fu fra i primi autori comici (tuttavia non assolutamente il primo) a ‘depurare’ la commedia dal …
More > Ach. 1118-1121:
(Lamaco) παῖ παῖ, καθελών μοι τὸ δόρυ δεῦρ’ ἔξω φέρε.
(Diceopoli) παῖ παῖ, σὺ δ’ ἀφελὼν δεῦρο τὴν χορδὴν φέρε.
(Lam.) φέρε, τοῦ δόρατος ἀφελκύσωμαι τοὔλυτρον.
ἔχ’, ἀντέχου, παῖ.
(Dic.) καὶ σύ, παῖ, τοῦδ’ ἀντέχου.
Ar.Aristofane (450-385 ca. a.C.) fu fra i primi autori comici (tuttavia non assolutamente il primo) a ‘depurare’ la commedia dal …
More > Th. 97s.:
Κη. ἀλλ’ ἦ τυφλὸς μέν εἰμ’; ἐγὼ γὰρ οὐχ ὁρῶ
ἄνδρ’ οὐδέν’ ἐνθάδ’ ὄντα, Κυρήνην δ’ ὁρῶ.
Aristoph.Aristofane (450-385 ca. a.C.) fu fra i primi autori comici (tuttavia non assolutamente il primo) a ‘depurare’ la commedia dal …
More > Ra. 339:
(Δioniso) oὔκουν ἀτρέμ’ ἕξεις, ἤν τι καὶ χορδῆς λάβῃς;
Ar.Aristofane (450-385 ca. a.C.) fu fra i primi autori comici (tuttavia non assolutamente il primo) a ‘depurare’ la commedia dal …
More > Ra. 1327s.:
ἀνὰ τὸ δωδεκαμήχανον
Κυρήνης μελοποιῶν;
B
nerbo = pene
corde = penis
Plat. Com. fr. 189,20 K.-A.:
τρίγλη δ’ οὐκ ἐθέλει νεύρων ἐπιήρανος εἶναι
Call.
Callimaco di Cirene (320 ca.-240 a.C.) è il più importante poeta del periodo ellenistico. Di lui ci restano integri sei inni e una …
More > fr. 199 Pf.:
Ἑρμᾶ, τί τοι τὸ ν̣εῦρον, ὦ Γενειόλα,
ποττὰν ὑπήναν κοὐ ποτ’ ἴχνι̣[ον ;
Cic. De orat. 3,216:
omnis enim motus animi suum quendam a natura habet vultum et sonum et gestum; corpusque totum hominis et eius omnis vultus omnesque voces, ut nervi in fidibus, ita sonant, ut a motu animi quoque sunt pulsae.
Hor. Epod. 12,19:
… pereat male quae te
Lesbia quaerenti taurum monstravit inertem,
cum mihi Cous adesset Amyntas,
cuius in indomito constantior inguine nervus
quam nova collibus arbor inhaeret.
Hor. Carm. 3,11,1-4:
Mercuri ‒ nam te docilis magistro
movit Amphion lapides canendo ‒
tuque testudo resonare septem
callida nervis.
Prop.
Properzio (47-16 a.C.), originario di Assisi, è un poeta latino di elegie. Soprattutto nell’ultimo dei quattro libri della sua opera…
More > 3,3,35s.:
haec hederas legit in thyrsos, haec carmina nervis
aptat, at illa manu texit utraque rosam.
Ov.
Publio Ovidio Nasone (43 a.C.-18 d.C.), nativo di Sulmona, è tra i più prolifici autori latini di elegie. Nella produzione di ambit…
More > Met. 10,40:
talia dicentem [scil. Orpheum] nervosque ad verba moventem
exsangues flebant animae;
Priap. 68,31-34:
e quibus ut scires quicunque valentior esset,
haec es ad arrectos verba locuta procos:
“nemo meo melius nervom tendebat Vlixe,
sive illi laterum sive erat artis opus”.
Petron. 131,6s.:
dicto citius nervi paruerunt imperio manusque aniculae ingenti motu repleverunt.
Iuv. 9,34:
nil faciet longi mensura incognita nerui.
Apul. Met. 2,16:
nam, ut uides, proelio quod nobis sine fetiali officio indixeras iam proximante uehementer intentus, ubi primam sagittam saeui Cupidinis in ima praecordia mea delapsam excepi, arcum meum et ipse uigorate tetendi et oppido formido ne neruus rigoris nimietate rumpatur.
Gal.
Galeno (129-201 d.C.): medico greco….
More > De loc. affect. VIII 442 K.:
τί ἂν ἄλλο τις ἐννοῆσαι δύναιτο παρὰ τὸ πληρούμενον ἀτμώδους πνεύματος ἐκ τῶν ἀρτηριῶν ἐπιῤῥέοντος τὸν ἐν ταῖς ἐντάσεσιν ὄγκον ἴσχειν, καὶ διὰ τοῦτο τὴν βάλανον ἶσον ἀεὶ τὸ μέγεθος ἔχειν, ὅτι τὸ συριγγῶδες αὐτῇ νεῦρον οὐκ ἐνυπάρχει;
Athen. 2,64b:
οὐδέν σ’ ὀνήσει βολβός, ἂν μὴ νεῦρ’ ἔχῃς
C
Corda musicale (proverbi)
Musical string (proverbs)
Lycophr. 139s.:
τοιγὰρ ψαλάξεις εἰς κενὸν νευρᾶς κτύπον
ἄσιτα κἀδώρητα φορμίζων μέλη
Lucian. Salt. 80, Arsen. 13,15m, Greg. Cypr. [Mosq.] 4,73:
οὐδὲν πρὸς τὴν χορδήν
Mant. prov. 1,47 L.-S., schol. vet. Lycophr. 139b Leone:
εἰς κενὸν κρούεις τὰς χορδάς
D
Corda = laccio per impiccagione
Noose for hanging
Soph.
Sofocle (497-405 a.C.) è l’autore di alcuni dei drammi antichi più imitati e ripresi nella tradizione occidentale, forse anche pe…
More > OT 1263s.:
oὗ δὴ κρεμαστὴν τὴν γυναῖκ’ ἐσείδομεν,
πλεκταῖς ἐώραις ἐμπεπλεγμένην
Mart. 4,70,1s.:
nihil Ammiano praeter aridam restem
moriens reliquit ultimis pater ceris.
Paus. 10,29,3:
ἐπιόντι δὲ ἐφεξῆς τὰ ἐν τῇ γραφῇ, ἔστιν ἐγγυτάτω τοῦ στρέφοντος τὸ καλῴδιον Ἀριάδνη· κάθηται μὲν ἐπὶ πέτρας, ὁρᾷ δὲ ἐς τὴν ἀδελφὴν Φαίδραν, τό τε ἄλλο αἰωρουμένην σῶμα ἐν σειρᾷ [corr. Sylburg : γήρᾳ β : αἰώρᾳ vel ἐώρᾳ Millingen] καὶ ταῖς χερσὶν ἀμφοτέραις ἑκατέρωθεν τῆς σειρᾶς ἐχομένην.
CIL VI 12649,14-16:
Atimeto lib(erto), cuius dolo filiam amisi restem et clavom unde sibi collum alliget.
CLE 95,1-4 = CIL VI 20905:
hic stigmata aeterna Acte libertae scripta sunt
venenariae et perfidae dolosae duri pectoris:
clauom et restem sparteam, ut sibi collum alliget,
et picem candentem, pectus malum commurat suum.
Test. porcelli p. 269,9-11:
et nec nominando coco legato dimitto popiam et pistillum, quae mecum attuleram: de Thebeste usque ad Tergeste liget sibi collum de reste.
Reviews